Koliek

Koliek bij je paard? Herken signalen en weet wat je moet doen

Herken de signalen van koliek en lees wat je wel en niet doet tot de dierenarts er is.

Dierenarts luistert met een stethoscoop naar een paard, de eigenaar staat ernaast

Bel bij verdenking direct je dierenarts

Koliek betekent buikpijn en kan levensbedreigend zijn. Bel direct je dierenarts als je paard kolieksignalen vertoont, ook bij milde klachten. Wacht niet tot de pijn erger wordt. Heftig rollen, zweten, een opgezette buik of juist opvallende stilte zijn alarmsignalen.

Wat zie je?

Een paard met koliek kan verschillende signalen laten zien. Let vooral op veranderingen in het normale gedrag van jouw paard.

  • Milde signalen: minder eten, minder mest, sloomheid, afwijkend staan of de bovenlip optrekken.
  • Duidelijke pijnsignalen: naar de buik kijken, schrapen, onrustig rondlopen, vaker liggen of tegen de buik schoppen.
  • Ernstige signalen: heftig rollen, zichzelf laten vallen, zweten, snel ademen, een opgezette buik of nauwelijks reageren.

Let op: Ook een paard dat stil staat en weinig pijn laat zien, kan ernstig ziek zijn. De heftigheid van de signalen zegt niet altijd iets over de ernst van de koliek.

Wat kun je nu doen?

  1. Bel direct je dierenarts. Vertel welke signalen je ziet, wanneer ze begonnen en wanneer je paard voor het laatst at, dronk en mestte. Meld ook recente veranderingen in voer of verzorging.
  2. Zorg voor veiligheid. Blijf uit de buurt van een paard dat heftig rolt. Verplaats het alleen als dat veilig kan, naar een ruime plek zonder obstakels.
  3. Haal het voer weg. Geef niets op eigen initiatief. Vraag je dierenarts wat je met het drinkwater moet doen.
  4. Observeer je paard. Let op liggen, rollen, mesten, plassen en veranderingen in de buik. Noteer wat je ziet. Maak eventueel een korte video als dat veilig kan.
  5. Laat je paard alleen rustig wandelen als dat helpt en veilig is. Stop als de pijn toeneemt of je paard moe wordt. Een paard dat rustig ligt, hoeft niet steeds op te staan.
  6. Meet basiswaarden als je dat veilig kunt. Noteer hartslag, ademhaling en temperatuur. Geef deze door aan je dierenarts. Laat metingen het bellen nooit vertragen.

Wat moet je niet doen?

  • Wacht niet af of de klachten vanzelf verdwijnen.
  • Geef geen pijnstillers, olie, laxeermiddelen of andere middelen zonder overleg.
  • Dwing je paard niet om te lopen of op te staan.
  • Probeer een heftig rollend paard niet zelf tegen te houden.
  • Breng jezelf niet in gevaar en vervoer je paard niet zonder overleg met je dierenarts.

Wat kan het zijn?

Koliek is een symptoom, geen diagnose. Mogelijke oorzaken zijn darmkrampen, gasophoping, verstopping door bijvoorbeeld stro of zand, en maagproblemen. Ook een darmverplaatsing, darmdraaiing of darmafsluiting kan buikpijn veroorzaken en levensbedreigend zijn.

Aan het gedrag kun je de oorzaak niet betrouwbaar herkennen. Alleen de dierenarts kan beoordelen wat er aan de hand is en welke behandeling nodig is.

Onthoud

Bij koliek telt elke verandering. Minder eten, minder mest, onrust of opvallende stilte kunnen belangrijke signalen zijn. Herken je koliekverschijnselen? Bel direct je dierenarts.

Verder lezen

Lees meer in ons uitgebreide artikel ‘Help, mijn paard heeft koliek’, in samenwerking met Paardenarts.nl.

Leestips

Relevante artikelen op Paardenarts.nl

  1. Koliek bij paarden: gaskoliek, krampkoliek, zandkoliek, en meer…
    Hoofdartikel. Beschrijft herkenbare signalen zoals niet eten, naar de buik kijken, schrapen, rollen en zweten, en bespreekt verschillende oorzaken.
  2. Terugkerende koliek (buikpijn) bij het paard en de relatie met het rantsoen
    Achtergrondartikel over herhaalde koliekklachten, voerwisselingen en het systematisch onderzoeken van mogelijke oorzaken samen met de dierenarts.
  3. Minder beweging geeft meer kans op verstoppingskoliek
    Verdieping over signalen van verstoppingskoliek, waaronder weinig of harde, droge mest, en de rol van beperkte beweging.
  4. Koliek en weidegang
    Aanvullende informatie over koliekrisico’s door suikerrijk gras en zandopname tijdens weidegang.
  5. Slokdarmverstopping bij paarden
    Aanvullend relevant bij herkenning: een slokdarmverstopping kan koliekachtige verschijnselen geven, hoewel de oorzaak niet in de buik ligt.
  6. EHBO bij het paard
    Onder het kopje ‘Koliek’ staat een overzicht van symptomen en eerste stappen, met het advies om altijd contact op te nemen met de dierenarts.